ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੁਲਿੰਗ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਲਿਖੋ :-

1.ਮੁੰਡਾ      -

2.ਖਿਡਾਰੀ -

3.ਪਿਤਾ    -

4.ਬੱਚਾ    -

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚੋ ਸਹੀ ਵਾਕ ਅੱਗੇ  ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਵਾਕ ਅੱਗੇ  ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ :-

1. ਪਿੱਠੂ ਗਰਮ ਖੇਡ ਰਬੜ ਦੀ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |

2.ਸ਼ਟਾਪੂ ਸਿਰਫ਼ ਮੁੰਡੇ ਹੀ ਖੇਡਦੇ ਹਨ |

3.ਗੁੱਲੀ  ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਘੜਿਆ  ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ|

1.ਪਿੱਠੂ ਗਰਮ ਖੇਡ ਨੂੰ ਕੌਣ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹਨ ?

ਸਿਰਫ਼ ਮੁੰਡੇ    ਸਿਰਫ਼ ਕੁੜੀਆਂ   ਮੁੰਡੇ -ਕੁੜੀਆਂ ਦੋਵੇਂ  ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ 

2. ਬੱਚੇ  ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਨਿਯਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ?

ਲੜ ਕੇ       ਰੋ ਕੇ        ਹੱਸ ਕੇ  ਪੁੱਗ ਕੇ  

3.ਸ਼ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਾਨੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ?

ਤ੍ਰਿਭੁਜਾਕਾਰ    ਵਰਗਾਕਾਰ   ਆਇਤਾਕਾਰ    ਚੱਕਰਾਕਾਰ 

4.ਗੁੱਲੀ ਡੰਡੇ ਵਿੱਚ ਡੰਡੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਕਿੰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?

ਇੱਕ ਤੋਂ ਢਾਈ ਫੁੱਟ  ਪੰਜ ਫੁੱਟ   ਅੱਠ ਫੁੱਟ   ਦਸ ਫੁੱਟ 

5.ਠੀਕਰੀਆਂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਲਿਖੋ |

ਗੇਂਦ     ਲਕੀਰਾਂ      ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਦਾ ਟੁੱਟਿਆ ਹਿੱਸਾ     ਸਿਰਿਆਂ 

6.ਨਿਯਤ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਦਸੋ |

ਕਿਨਾਰਾ    ਲਾਜ਼ਮੀ   ਨਿਸ਼ਚਿਤ  ਅਕਾਰ 

7._______ ਪਾਸੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਤੇ  ਸਟਾਪੂ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ  ਹੈ |

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖੋ |

ਛੇ             ਸੱਤ           ਅੱਠ           ਨੌਂ 

ਖੇਡਾਰੀ    ਖਿਡਾਰੀ     ਖਿੜਾਰੀ          __________

ਨੂਕਰ     ਨੁਕਰ        ਨੁੱਕਰ             __________

ਸ਼ਕਲ    ਛਕਲ     ਸਕਲ              _________

ਖਾਣੇ         ਖ਼ਾਨੇ     ਖਾਨੇ               ________

1.ਗੱਗੂ ਕਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ?

ਗਾਂ ਦਾ       ਵੱਛੇ ਦਾ      ਬਲਦ ਦਾ      ਬੱਚੇ ਦਾ 

2.ਗਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ?

   ਬਲਦ        ਕੱਟਾ        ਵੱਛਾ      ਮੱਝ 

3.ਕਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਂ ਸੀ ?

ਬੱਬੂ       ਕਨੂੰ    ਅਮਨ   ਮੀਮਾ 

4.ਅਮਨ ਕਿਹੜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ 

ਪਹਿਲੀ         ਦੂਜੀ          ਤੀਸਰੀ       ਚੌਥੀ 

5.ਗੁੱਗੂ ਦਾ ਪਿੰਡਾ ਕਿਹੋ -ਜਿਹਾ ਸੀ ?

ਨਰਮ -ਨਰਮ  ਖੁਰਦਰਾ  ਸਖ਼ਤ -ਸਖ਼ਤ  ਰੰਗਹੀਨ 

6.'ਪਿੰਡਾ ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਦਸੋ |

  ਸਰੀਰ        ਪਿਤਾ      ਸਮਝ             ਪਿੰਡ 

7.' ਪਰਵਾਹ ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਦਸੋ |

ਝਿੜਕ        ਉਡੀਕ        ਚਿੰਤਾ          ਅਨੰਦ 

8.ਗੱਗੂ   ਹੁਣ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ _______ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ |

ਵੱਛਾ        ਕੱਟਾ       ਬਲਦ        ਮੇਮਣਾ 

9.ਜਾਨਵਰ ਵੀ _________ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ |

ਪਿਆਰ        ਪਾਣੀ      ਰੋਟੀ       ਆਜ਼ਾਦੀ  

10.ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਬਦਲੋ :-

1. ਮੇਮਣਾ -

2.ਵੱਛੀ - 

3.ਕਤੂਰਾ -

4.ਕੱਟੀ 

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.ਅਮਨ ਸਕੂਲ  ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਕੀ ਕਰਦਾ ?ਵੱਡੇ 

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2 ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਅਮਨ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ?

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.ਗਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?

ਵਾਕ ਬਣਾਓ -

1. ਕਮਾਈ 

2.ਪਰਵਾਹ 

ਸਹੀ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਗੋਲਾ ਲਗਾਓ 

ਇੰਤਜ਼ਾਰ       ਇੰਤਜਾਰ ਇੰਤਜ਼ਰ 

ਸਮਝ ਸੱਮਝ   ਸਮੱਝ 

ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ | 

ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਪਾਤਰ ,

ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ

 ਰੋਲ ਨੰਬਰ- 26061

ਮਿਤੀ :-              ਮੌਜੂਦਾ ਅਡਰੈਸ :-

                                        ਹਾਊਸ ਨੰਬਰ  31/  A

                                        ਅਮਰ ਨਗਰ ਬੈਕ ਸਾਈਡ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਪੈਲਸ (ਕੈਂਡਲ ਵੁਡ )

                                               ਮੱਲਵਾਲ ਰੋਡ  ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ  ਸ਼ਹਿਰ  |

                                                        ਪੰਜਾਬ 

ਨੱਥੀ :- ਉਕਤ |

I.ਹੇਠ  ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ :-

1.ਬੱਚੇ                         ਹੌਲੀ 

2.ਵਾਧਾ                         ਅਪਣਾਓ 

3.ਖੁਸ਼ੀ                            ਬੁੱਢੇ 

4.ਤੇਜ਼                              ਪੁੱਠਾ 

5.ਸਿੱਧਾ                              ਘਾਟਾ 

6.ਤਿਆਗੋ                           ਗ਼ਮੀ 

1.ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?

2.ਪਟਾਕੇ ਕਿਸ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ?.

ਹੇਠ  ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਦੋ -ਦੋ ਲੈਆਤਮਕ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ -

ਪਰਦੇ 

ਧਨ  

ਭਰ

ਖਾਓ 

ਜਾਣ  

3.

 

 ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਮਝਾਈ |

 ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ   ਮਾਤਾ -ਪਿਤਾ ਦੀ  ਪੈਸੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਦੀ   ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ 

ਬੱਚੇ ਕਿਹੜੀ ਜਮਾਤ  ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ?

ਰੁੱਖ ਸਾਨੂੰ ਕੀ  ਹਨ ?

ਸੁੱਖ   ਫ਼ਲ  ਛਾਂ     

ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ _________ ਦਿੱਤੇ |

ਪੈਸੇ   ਮਠਿਆਈਆਂ  ਰੁੱਖ   ਤੋਹਫ਼ੇ 

ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ   ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ  ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੂਜੀ ਜਮਾਤ 

ਪੜ੍ਹਦੇ   ਅੱਠਵਾਂ ਈ)ਸਾਰੇ 

ਬਹੁ -ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 

ਜੋਤੀ ਅਤੇ ਦੀਪੂ ਰੋਜ਼  ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ?

ਸਾਈਕਲ ਤੇ      ਬੱਸ ਤੇ  ਪਾਪਾ ਨਾਲ  ਪੈਦਲ 

ਸੜਕ ਦੇ ____ ਚਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |

ਖੱਬੇ        ਸੱਜੇ          ਵਿਚਕਾਰ     ਉੱਪਰ 

ਜੋਤੀ  ਕਿਹੜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ?

ਦੂਸਰੀ  ਪਹਿਲੀ ਤੀਸਰੀ  ਚੌਥੀ 

ਦੀਪੂ ਕਿਹੜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ?

ਦੂਸਰੀ ਪੰਜਵੀਂ ਛੇਵੀਂ ਤੀਸਰੀ 

ਜੋਤੀ  ਅਤੇ ਦੀਪੂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਘਰ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸੀ ?

ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ      ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ   ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ  ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ 

1.ਜੋਤੀ ਅਤੇ ਦੀਪੂ ਨਿਯਮ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ?

ਖੇਡਣ ਦੇ      ਪੜ੍ਹਾਈ  ਕਰਨ ਦੇ      ਖਾਣ -ਪੀਣ ਦੇ    ਸੜਕ ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੇ    

2.ਸੜਕ ਤੇ ਕੌਣ ਡਿੱਗਿਆ ਪਿਆ ਸੀ ?

ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ      ਆਟੋ ਚਾਲਕ     ਸਕੂਟਰ ਸਵਾਰ     ਬਾਈਕ ਸਵਾਰ 

3.ਦੁਰਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਕਨਾਹੀਦਾ ਹੈ ?

ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਗਣਾ   ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ  ਸੜਕ ਤੇ ਦੌੜਨਾ   ਸੜਕ ਤੇ ਸੌਣਾ 

4.ਸੜਕ ਤੇ ਚੱਲਦੇ  ਸਮੇਂ  ਕਿਹੜੇ ਹੱਥ ਚਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?

ਖੱਬੇ     ਸੱਜੇ       ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ     ਵਿਚਕਾਰ 

5.ਦੋਵੇਂ ਭੈਣ-ਭਰਾ _______ ਨਾਲ ਸੜਕ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ |

ਤੇਜ਼ੀ        ਸਾਵਧਾਨੀ     ਡਰ      ਬਾਈਕ ਸਵਾਰ ਦੀ ਮਦਦ 

6.'ਸੜਕ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਬਹੁਵਚਨ ਲਿਖੋ |

 ਸੜਕੇ       ਸੜਕਾਂ       ਸੜਕੀ           ਸੜ੍ਹਕਾਂ 

7.'ਨਿਯਮ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਦਸੋ |

    ਲੰਘਣਾ  ਪਾਲਣਾ     ਅਸੂਲ  ਸਾਵਧਾਨੀ 

8.ਉਲੰਘਣਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਲਿਖੋ |

ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ    ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ  ਲੜਨਾ   ਲੰਘਣਾ 

ਸੜਕ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੇ ਨਿਯਮ

ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਭਰੋ |

I. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ -

ਸ਼ਬਦ                        ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ 

1.ਕਲਾਸ                              ਰਿਵਾਜ਼ 

2.ਰਸਮ                              ਜਮਾਤ 

3.ਰੁੱਖ                               ਮਹੱਤਵ 

4.ਮਹੱਤਤਾ                        ਦਰੱਖਤ 

II.ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੁਲਿੰਗ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਲਿਖੋ -

1. ਪਿਤਾ -

2.ਦੋਸਤ -

3.ਦਾਦਾ -

4.ਬੱਚਾ-

5. ਨਾਨਾ -

III.ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਕੇ ਲਿਖੋ |

1.ਕੇਕ ਕੱਟਣਾ 

2.ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਨ ,ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਬੁਲਾਉਣਾ |

3.ਹਰ ਸਾਲ ਜਨਮ ਦਿਨ ਉੱਤੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕਰਨਾ |

4.ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਪੌਦੇ ਲਗਵਾਉਣੇ | 

ਮਾਤਾ 

ਸਹੇਲੀ 

ਦਾਦੀ 

ਬੱਚੀ 

ਨਾਨੀ 

ਉੱਤਰ 

ਕੀ 

ਬਹੁ ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 

1.ਜਨਮ ਦਿਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਨੇ ਘਰ ਬੁਲਾਇਆ ?

ਮਾਂ ਨੇ         ਪਿਤਾ ਨੇ       ਦਾਦਾ ਨੇ    ਦਾਦੀ ਨੇ 

2.ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕਿ ਸਮਝਾਈ ?

ਕਹਾਣੀ    ਹਾਨੀ    ਮਹੱਤਤਾ      ਕੁਝ ਨਹੀਂ  

3.ਦਾਦਾ ਜੀ ਲਿਫਾਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ ?

ਮਠਿਆਈਆਂ        ਤੋਹਫ਼ੇ        ਮਿੱਟੀ       ਪੌਦੇ 

4. 'ਮਹੱਤਤਾ ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਦਸੋ |

ਕੇਵਲ    ਉਪਹਾਰ   ਮਹੱਤਵ  ਵੰਡਣਾ 

5.ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਜਨਮ-ਦਿਨ ਤੇ ਕੀ ਲਗਾਉਣ ਕਿਹਾ ?

ਰੁੱਖ    ਵੱਟੇ ਮਿੱਟੀ  ਟੋਏ 

6.ਸਭ ਨੇ ਕੀ ਕੱਟਣ ਦੀ ਰਸਮ ਉਪਰੰਤ ਅਨੰਦ ਮਾਣਿਆ |

 ਰੁੱਖ        ਫ਼ਲ    ਪੌਦਾ    ਕੇਕ 

7.ਦੋਸਤ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਚੁਣੋ |

  ਮਿੱਤਰ   ਦੁਸ਼ਮਣ  ਸਹੇਲੀ   ਵੈਰੀ 

8.ਉਪਰੰਤ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਚੁਣੋ |

ਜਲਦੀ     ਪਿੱਛੋਂ      ਸਥਾਨ     ਸਹੁੰ 

9.ਇਹ ਮੇਰਾ _________ ਜਨਮ ਦਿਨ ਸੀ ?

   ਨੌਵਾਂ    ਦਸਵਾਂ      ਅੱਠਵਾਂ  ਸਤਵਾਂ 

10 ਪ੍ਰਣ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਚੁਣੋ |

ਖੂਬ       ਅਨੰਦ   ਸਹੁੰ    ਲਾਭ 

11.ਸਾਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ _______ ਦਿੱਤੇ |

ਮਠਿਆਈਆਂ        ਤੋਹਫ਼ੇ        ਮਿੱਟੀ       ਪੌਦੇ

12.ਪਿਤਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ  ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਚੁਣੋ |

ਡੈਡੀ      ਪਾਪਾ      ਮਾਤਾ     ਭਰਾ

ਉੱਤਰ :-

1. ਮਾਂ ਨੇ     2.    ਮਹੱਤਤਾ     3.  ਪੌਦੇ    4.   ਮਹੱਤਵ    5.  ਰੁੱਖ   6.  ਕੇਕ   7. ਸਹੇਲੀ    8. ਪਿੱਛੋਂ      9.   ਨੌਵਾਂ   10.    ਸਹੁੰ  11.ਤੋਹਫ਼ੇ     12. ਮਾਤਾ

ਪਾਠ-8         ਮੇਰਾ  ਪ੍ਰਣ 

 ਘੁਮਿਆਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ,ਗਮਲੇ,ਦੀਵੇ, ਤੇ ਸੁਰਾਹੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਘੁਮਿਆਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ |

ਤਪਿਆ ਤਨ ਠਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿੱਤ  ਵੀ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | 

ਟੀਟੂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਡਾਕਟਰ ਸਨ ਤੇ ਘੋਗੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵਪਾਰੀ ਸਨ |

ਜਦੋਂ ਮੱਖੀਆਂ ਗੰਦ ਦੇ ਢੇਰ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਖਾਣ -ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ |ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਕੀਟਾਣੂ ਸਾਡੇ ਖਾਣੇ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ 

ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਨਾਂ ਅਮਨ ਹੈ |

ਉਹ ਮੇਰੇ ਘਰ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ |

ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਡਾਕਟਰ ਹਨ |

ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ |

ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੈ |

ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਹੈ |

ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਤੇ ਮਾਣ  ਹੈ |

mere

1. ਬਹੁ ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ                                                                                                                  (10)

1. ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਦਾ ਘਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ?

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ  ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ   ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 

2.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਕਿ ਨਾਂ ਸੀ ?

ਭਾਈ ਦੇਉ ਜੀ     ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਜੀ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ 

3.ਹਰਨਿੱਧ  ਕਿਹੜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ?

ਪੰਜਵੀ        ਚੌਥੀ        ਛੇਵੀ 

4.ਹਰਨਿੱਧ  ਨੂੰ ਕੌਣ ਲੈਣ ਆਇਆ ਸੀ ?   ਉਸ ਦੇ :

ਮੰਮੀ      ਪਾਪਾ       ਆਂਟੀ 

5.ਨਾਂਵ ਕਿੰਨੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ?

ਚਾਰ         ਦੋ         ਪੰਜ 

6.ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖ਼ਾਸ ਨਾਂਵ ਚੁਣੋ |

ਬੇਬੇ          ਪਿਤਾ         ਦਿੱਲੀ 

7.'ਅਕਾਸ਼ ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ |

ਬਾਹਰ          ਧਰਤੀ          ਅਸਮਾਨ

8.ਪਿਤਾ ਦਾ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਚੁਣੋ |

ਭਰਾਤਾ         ਪਿਤਾਮਾ         ਮਾਤਾ 

9.ਘਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ |

ਅੰਦਰ             ਬਾਹਰ        ਬਜ਼ਾਰ 

10.ਜਸਮੀਤ ਕਿਹੜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ?

     ਪੰਜਵੀ        ਛੇਵੀਂ              ਸੱਤਵੀਂ 

II.ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ |                                                                                                   (4)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1. ਜਸਮੀਤ ਨੇ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ  ਕਿਸ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਤੋੜਿਆ ਸੀ ?

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2. ਕਵੀ ਕਿਸ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ?

III.ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਾਕ ਬਣਾਓ :-                                                                                              (2)

1.ਮਹਿਮਾ 

2.ਸਕੂਲ 

IV.ਸਹੀ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਭਰੋ |                                                                                           (4)

1.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਵੀਹ ਰੁਪਈਆਂ ਨਾਲ _________ ਸੌਦਾ  ਕੀਤਾ  (ਸੱਚਾ /ਝੂਠਾ )

2.ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ __________ ਸਥਾਨ ਹੈ |   (ਜਨਮ / ਨਿਵਾਸ )

3.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਿਖਾਂ ਦੇ  __________ ਗੁਰੂ ਸਨ   |                  (ਦੂਜੇ / ਪਹਿਲੇ )

4.ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ _______ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |                         (ਗੰਦਾ ਸਾਫ਼ )

V. ਬਹੁ ਵਚਨ ਲਿਖੋ |                                                                                                                     (3)

  1.ਜਮਾਤ -                                             3.    ਕਿਤਾਬ -               

2.ਕਿਆਰੀ -                                             

VI. ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ |                                                                                                               (2)

1.ਚੰਗਾ -

2.ਮਹਿੰਗਾ - 

1. ਸਾਫ਼ -ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖ ਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ _________ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |                      ( 1x6= 6)

ਰੋਗੀ                  ਅਰੋਗ                 ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ 

2.ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?

ਢਕ ਕੇ              ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਢਕੇ           ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਪਕਾਏ 

3. 'ਭਿਆਨਕ ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਚੁਣੋ |

ਮੁਸੀਬਤ              ਦੁਸ਼ਮਣ           ਖ਼ਤਰਨਾਕ 

4.'ਦੇਰੀ ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ   ਚੁਣੋ 

ਦੂਰ                     ਜਲਦੀ            ਮੈਲਾਪੈਨ 

5.ਮੱਖੀਆਂ __________ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ |

   ਡੀ. ਡੀ.ਟੀ         ਕੀਟਾਣੂ             ਹੈਜ਼ੇ  

6.ਮੱਖੀਆਂ ਸਾਡੇ ਖਾਣੇ ਤੱਕ ਕੀ ਪਹੁੰਚਾਦੀਆਂ ਹਨ ?

ਮਹਿਕ               ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ           ਕੀਟਾਣੂ 

II.ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ |                                                     (2x2=4)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮੱਖੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ?

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2. ਮੱਖੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ?

III. ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ :-                                                                                     (1x2=2)

1.ਦੁਸ਼ਮਣ -

2.ਬਿਮਾਰੀ -

IV. ਖ਼ਾਲੀ  ਥਾਵਾਂ ਭਰੋ -                                                                                                  ( 1x3=3)

1. ਫ਼ਲਾਂ ਅਤੇ _________ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |  (ਸਬਜ਼ੀਆਂ /ਪਾਣੀ   )

2.ਮੱਖੀਆਂ ਆਕਾਰ  ਵਿੱਚ ________ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ | (ਵੱਡੀਆਂ /ਨਿੱਕੀਆਂ )

3. ' ਮੌਸਮ ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਚੁਣੋ |(ਵਰਖਾ /ਰੁੱਤ )

   ਅਰੋਗ

ਢਕ ਕੇ 

     ਖ਼ਤਰਨਾਕ

 ਹੈਜ਼ੇ

 ਕੀਟਾਣੂ 

.ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਡੀ. ਡੀ.ਟੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਕੇ ਮੱਖੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |

 ਦੁਸ਼ਮਣ - ਮੱਖੀਆਂ ਸਾਡੀਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ |

ਬਿਮਾਰੀ - ਮੱਖੀਆਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ |

ਪਾਠ -6 (ਮੱਖੀਆਂ )

ਮੱਖੀਆਂ ਗੰਦ ਦੇ ਢੇਰ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਖਾਣ -ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਕੀਟਾਣੂ ਸਾਡੇ ਖਾਣੇ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ |

ਬਹੁ ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 

1.ਕਿਰਤੀ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ________ ਬਣਾਉਂਦੇ  ਹਨ। 

 ਔਖਾ                 ਸੁਖਾਲ਼ਾ            ਮੁਸ਼ਕਲ 

2.ਮਿਹਨਤ ________ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। 

  ਕਮਾਈ              ਮੇਰੀ             ਸਫ਼ਲਤਾ 

3.ਤਰਖਾਣ ਉਤੱਮ __________ ਕਰਦਾ ਹੈ।

    ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ        ਕਮਾਈ            ਕਾਰੀਗਰੀ 

4.ਸੁਰਾਹੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ __________ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਲਲਾਰੀ               ਲੁਹਾਰ                  ਘੁਮਿਆਰ  

5. ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਕੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। 

 ਗਮਲੇ                    ਔਜ਼ਾਰ             ਚਿੱਤਰ 

6.ਹੱਥੀਂ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਸੁੱਚੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ___________ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਕਿਸਾਨ                  ਤਰਖਾਣ              ਕਿਰਤੀ

7.ਚਿੱਤਰਕਾਰ ____________   ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। 

 ਕਾਲਪਨਿਕ ਚਿੱਤਰ            ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਚਿੱਤਰ             ਦੋਵੇਂ ਹੀ    

8.ਸਾਨੂੰ _____________ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 

    ਤਰਖਾਣ               ਕਿਸਾਨ              ਲਲਾਰੀ 

9.ਕਾਰਾਗਰੀ ਦਾ ਅਰਥ ਲਿਖੋ :-

   ਕਾਮਾ                    ਕਮਾਈ                ਹੁਨਰ            I.

10.ਔਜ਼ਾਰ ਦਾ ਅਰਥ ਲਿਖੋ :-

ਸੰਦ        ਭਾਂਡੇ      ਪੀੜ੍ਹੀ  

ਉੱਤਰ :-1.ਸੁਖਾਲ਼ਾ  2.ਸਫ਼ਲਤਾ  3.ਕਾਰੀਗਰੀ  4. ਘੁਮਿਆਰ  5.ਚਿੱਤਰ  6. ਕਿਰਤੀ 7.ਦੋਵੇਂ ਹੀ 

8.ਕਿਸਾਨ 9. ਹੁਨਰ 10. ਸੰਦ

 

LESSON-4 ASS.-2

ਜਮਾਤ -ਪੰਜਵੀਂ      ਪਾਠ -2  

ਅਭਿਆਸ 

I.  ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ  ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ  |    ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ 

1.ਰੁੱਖ -                      ਰੁੱਖਾ  

2.ਸਮਾਨਤਾ -              ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 

3.ਕੌੜਾ -                     ਵਿਵਹਾਰ 

4.ਯਤਨ  -                  ਦਰੱਖਤ 

5. ਵਰਤਾਓ -               ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਗੁਣ 

6.ਵੀਰਾ   -                   ਜਵਾਬ 

7.ਉੱਤਰ -                     ਭਰਾ 

II.ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ |

1.ਕਾਂ ਅਤੇ ਕੋਇਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ ?

2.ਇਸ ਕਹਾਣੀ (ਕਾਂ ਅਤੇ ਕੋਇਲ ) ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ?

1.ਦਰੱਖਤ 

2.ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਗੁਣ 

3.ਰੁੱਖਾ

4.ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 

5.ਵਿਵਹਾਰ 

6.ਭਰਾ 

7.ਜਵਾਬ 

 ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ :-

1.ਕਾਂ ਅਤੇ ਕੋਇਲ ਦੋਵੇਂ ਕਿਹੜੇ  ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ |

2.ਇਸ ਕਹਾਣੀ  ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕੇ ਕਿ  ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ  ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ |

ਕੌੜਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਲਿਖੋ। 

ਮਿੱਠਾ   ਰੁੱਖਾ     ਰੁੱਖ 

ਲੋਕ ਕੋਇਲ ਨੂੰ ਢੀਮਾਂ ਮਾਰਦੇ ਸਨ। 

ਸਹੀ ਗ਼ਲਤ ਪਤਾ ਨਹੀ 

lesson-4

 I.ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 

1.ਬੱਚੇ ________ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਂਦੇ ਹਨ  |

    ਨਹਿਰ       ਮੀਂਹ         ਟੱਬ 

2.ਬੱਚੇ ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਕੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ?

    ਕਿਸ਼ਤੀ      ਜਹਾਜ਼    ਪਤੰਗ 

3.ਕਿਹੋ -ਜਿਹੀ ਘਟਾ ਛਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ? 

  ਚਿੱਟੀ           ਕਾਲੀ      ਘਨਘੋਰ 

4.ਠੰਢੀ  ਤਾਜ਼ੀ  ________ ਵੀ ਖਾਈਏ। 

    ਕੁਲਫ਼ੀ          ਹਵਾ      ਰੋਟੀ 

5.ਘਨਘੋਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਚੁਣੋ। 

  ਸੰਘਣਾ        ਘਟਾ        ਮੀਂਹ 

6.ਕਵੀ ਕਿਸ ਉਮਰ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ?

ਜਵਾਨੀ ਦਾ       ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ       ਬਚਪਨ ਦਾ 

7.ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਰਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ?

ਪਿਆਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ      ਲੜਾਉਣ ਵਾਲੀ      ਭੇਦ -ਭਾਵ ਕਰਨ ਵਾਲੀ 

8. ਕਾਵਿ -ਸਤਰ ਪੂਰੀ ਕਰੋ :-

  ਤਪਿਆ ਤਨ ਵੀ ਜਾਊ ਠਰ ,

 ਨਾਲੇ _______________ |

9.' ਜ਼ੋਰ ' ਸ਼ਬਦ ਦੇ  ਸਮਾਨ ਲੈਅ ਵਾਲੇ  ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ :-

  i) _________ ii) _________

10.' ਲਿਆਈਏ ' ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲੈਅ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ :-

  i) ________   ii) __________

ਆਓ !ਮੀਂਹ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਹਾਈਏ 

ANSWER ASSI.-2

I. ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਭਰੋ - ( ਉੱਤਰ )

1.ਹਲ਼ 

2.ਚੁੰਨੀਆਂ 

3.ਔਜ਼ਾਰ 

4.ਤਰਖਾਣ

II.ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ :- 

1.ਕਿਸਾਨ ਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ  ਅੰਨ ਉਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। 

2. ਘੁਮਿਆਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ,ਗਮਲੇ, ਦੀਵੇ ਤੇ ਸੁਰਾਹੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। 

III.  ਇੱਕ -ਵਚਨ ਨੂੰ ਬਹੁ -ਵਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ :-

1.ਪੱਗਾਂ 

2.ਖੇਤਾਂ 

3.ਲੋਕਾਂ 

4.ਔਜ਼ਾਰਾਂ   

 

ANSWER LESSON-3

I.ਬਹੁ -ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ  

 1.ਕਿਰਤੀ 

2.ਕਿਸਾਨ 

3.ਅੰਤਾਂ ਦਾ ਮੋਹ 

4.ਤਰਖਾਣ 

5. ਸੰਦ 

6. ਲੂਹੇ ਨੂੰ 

7. ਠੰਢਾ  

8.ਕਿਸਾਨ

II. ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ :- (ਉੱਤਰ )

1.ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ 

2.ਚੁੰਨੀਆਂ ,ਪੱਗਾਂ ਰੰਗਣ ਵਾਲਾ 

3.ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ 

4.ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਠੰਢਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ 

LESSON-3 ASSI.-2

I. ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਭਰੋ :-

ਤਰਖਾਣ , ਔਜ਼ਾਰ , ਚੁੰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਗਾਂ , ਹਲ਼ 

1.ਕਿਸਾਨ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ _______ ਵਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

 2. ਲਲਾਰੀ ______ ਰੰਗਦਾ ਹੈ। 

3.ਲੋਹੇ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਕੇ _______ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੁਹਾਰ ਆਖਦੇ ਹਨ। 

4.ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬੂਹੇ -ਬਾਰੀਆਂ ________ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।  

II.ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ -

1. ਕਿਸਾਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ?

2.ਘੁਮਿਆਰ ਕੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ?

III.ਇੱਕ -ਵਚਨ ਨੂੰ ਬਹੁ -ਵਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ :-

1.ਪੱਗ 

2. ਖੇਤ 

3.ਲੋਕ 

4.ਔਜ਼ਾਰ 

lesson-2 class-v

 ਕਾਂ ਅਤੇ ਕੋਇਲ 

ਬਹੁ -ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 

1. ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਕੌਣ ਬੈਠਾ ਸੀ ?

   ਕਾਂ        ਕੋਇਲ        ਦੋਵੇਂ ਹੀ 

2.ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ ਕੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ?

   ਆਦਤ     ਔਗੁਣ          ਉੱਤਮ ਗੁਣ  

3.ਲੋਕ ਕਿਸ ਨੂੰ  ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ?

ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ         ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ   ਕੌੜਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ 

4,ਕਾਂ ਨੇ ਕਿਸ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ?

ਹੰਸ         ਕੋਇਲ         ਦੋਵਾਂ ਕੋਲੋਂ    

5.ਕੋਇਲ ਦੀ ਬੋਲੀ ਕਿਹੋ - ਜਿਹੀ ਹੈ ?     III.

ਕੌੜੀ         ਮਿੱਠੀ          ਪਤਾ ਨਹੀਂ 

6'.ਪਿਆਰ ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ |

ਮੋਹ           ਸਤਿਕਾਰ        ਨਫ਼ਰਤ 

7.ਕਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਕੀ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ?

ਢੀਮਾਂ           ਵੱਟੇ           ਦੋਵੇਂ ਹੀ 

ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ |

1.ਫਰਕ                         ਗੋਰਾ 

2.ਕਾਹਲੀ                    ਵਧੀਆ 

3.ਕਾਲਾ                       ਅੰਤਰ                   

4.ਉਤੱਮ                       ਤੇਜ਼ੀ 

1.ਦੋਵੇਂ ਹੀ 

2.ਉਤੱਮ ਗੁਣ 

3.ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ 

4.ਕੋਇਲ 

5.ਮਿੱਠੀ 

6.ਨਫ਼ਰਤ 

7.ਦੋਵੇਂ ਹੀ 

ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ |

1.ਅੰਤਰ 

2.ਤੇਜ਼ੀ 

3.ਗੋਰਾ 

4.ਵਧੀਆ 

ਕਾਲੇ ਗੋਰੇ ਹਰੇ 

lesson-1

ਹੇਠ  ਲਿਖੀਆਂ ਕਾਵਿ-- ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ :-

 ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਨੰਨ੍ਹੇ ਫੁੱਲ ਗੁਲਾਬੀ ,

ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਸਾਡੀ ਪੰਜਾਬੀ ,

ਹਰ ਵੇਲੇ ਜੱਸ ਇਹਦਾ ਗਾਈਏ ,

ਜੱਗ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਮਂ ਮਾਣ ਵਧਾਈਏ। 

ਵਿਆਖਿਆ -ਅਸੀਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਖਿੜੇ ਛੋਟੇ -ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ  ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਕੇ ਇਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਵਧਾਉਣਾ  ਚਾਹੀਦਾ  ਹੈ। 

ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਦੀ ਗਾਉਂਦੀ ,

ਰਾਤੀਂ ਸਾਨੂੰ ਬਾਤ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ,

ਬਾਤਾਂ ਸੁਣਦੇ ਅੱਖ ਨਾ ਲਾਈਏ ,

ਜੱਗ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਈਏ। 

ਵਿਆਖਿਆ :-ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੀ ਦਾਦੀ ਮਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ  ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਾਤਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ  ਬਾਤਾਂ ਸੁਣਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸਾਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 

ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਜਿੰਦ ਜਾਨ ਅਸਾਡੀ ,

ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਨ ਅਸਾਡੀ ,

ਇਸ ਤੋਂ ਜਿੰਦੜੀ ਘੋਲ਼ ਘੋਮਾਈਏ ,

ਜੱਗ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਈਏ। 

ਵਿਆਖਿਆ :-ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਡੀ ਜਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਹੈ ,ਇਸ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਾਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਉਣਾ  ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 

ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੇਵੇ ਲੋਰੀ ,

ਇਹ ਹੈ ਮਿੱਠੀ ਦੁੱਧ ਕਟੋਰੀ , 

ਸੁਣ ਕੇ ਗੂੜੀ ਨੀਂਦ ਸੌਂ ਜਾਈਏ,

ਜੱਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਈਏ। 

ਵਿਆਖਿਆ :- ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲੋਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਲੋਰੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਸੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਸਾਨੂੰ ਜੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 

ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਸਾਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਪਿਆਰੀ ,

ਇਹਨੇ ਪੁਸਤਕ ਮੇਰੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ,

ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ  ਗਾਈਏ,

ਜੱਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਈਏ। 

ਵਿਆਖਿਆ :ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਹੈ ,ਮਾਂ  ਬੋਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਹਣੇ -ਸੁਹਣੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕਵਿਤਾ ਗਾਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। 

 

LESSON-1 (ਮਾਂ ਬੋਲੀ )

 ਜਮਾਤ -ਪੰਜਵੀਂ                      ਪਾਠ -1 (ਮਾਂ ਬੋਲੀ )                                        ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ 

I ਬਹੁ ਵਿਕਲਪੀ  ਪ੍ਰਸ਼ਨ 

1.ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ    ਹਿੰਦੀ      ਪੰਜਾਬੀ 

2.ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆਂ ਹੈ ?

ਘਰ ਨੂੰ          ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ          ਕਾਪੀ ਨੂੰ 

3.ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ?

 ਮਾਂ  ਦਾਦਾ  ਦਾਦੀ 

4.ਸੁਣ ਕੇ ______ ਨੀਂਦ ਸੌਂ ਜਾਈਏ। 

ਕੱਚੀ  ਪੱਕੀ  ਗੂੜ੍ਹੀ 

5.ਕਟੋਰੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?

ਪਤੀਲਾ  ਕੌਲਾ  ਕੌਲੀ 

6.ਪਿਆਰੀ ਦਾ ਲੈਆਤਮਕ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ -

ਨਿਆਰੀ  ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ  ਦੋਵੇਂ ਹੀ 

7.ਰਾਤ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਬਹੁ ਵਚਨ ਚੁਣੋ -

ਰਾਤੇ  ਰਾਤ  ਰਾਤਾਂ 

IIਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ -

1.ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਲੋਰੀ ਕਿਸ ਵਰਗੀ ਹੈ ?

2.ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕੀ  ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?   ਗੂੜ੍ਹੀ 

III.ਕਾਵਿ ਸਤਰਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੋ। 

ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਸਾਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਪਿਆਰੀ ,

______________________|

ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ